Jak obliczyć wysokość opłaty mocowej?

Rynek mocy i podwyżki cen prądu z nim związane mocno przekłada się na rachunki, które otrzymujemy. O wprowadzeniu opłaty mocowej informowano od listopada 2017 roku, ostatecznie weszła w życie od 1 stycznia 2021 roku i obecnie jest już widoczna na naszych rachunkach za prąd. Dotyczy to zarówno gospodarstwa domowe, jak i klientów biznesowych.

Urząd Regulacji Energetyki 30 listopada 2020 roku przedstawił stawki opłaty mocowej, według jakich od 1 stycznia 2021 roku rozliczana jest nowa pozycja na fakturze. Niestety, znacznie wpływają na ich wysokość. Prognozowana stawka wydawała się niższa, podawano kwoty rzędu 40-45 zł/ MWh, jednak firmowi odbiorcy końcowi zapłacą prawie dwa razy więcej, niż zakładano.

Dodatkowo z wprowadzonych decyzją Prezesa URE cen wynika, że znaczną część funduszy pozyskanych z nowej opłaty pokryją przedsiębiorstwa. Poza nową pozycją w postaci opłaty mocowej, w ramach dystrybucji zwiększyła się także opłata OZE (dotychczas zerowana), natomiast zauważyliśmy wyzerowanie stawki opłaty kogeneracyjnej.

Dokładne informacje o realnej wysokości tej pozycji znajdziesz w artykule: Jaka w praktyce jest wysokość opłaty mocowej?

Operator Systemu Dystrybucyjnego pobiera opłatę mocową, która ma za zadanie zabezpieczyć finanse potrzebne do rozwoju i utrzymania działalności infrastruktury energetycznej w Polsce. Jako nadrzędny cel, na którego spełnienie ma być przeznaczona pozyskiwana kwota, podawana jest potrzeba utrzymania gotowości do zabezpieczenia prądu w sieci oraz zapewnienia stabilności dostaw energii elektrycznej dla odbiorców końcowych. Upraszczając, jest to fundusz na utrzymywanie rezerw energii produkowanej przez elektrownie węglowe. Mimo licznych głosów mówiących o potrzebie wspierania rozwiązań OZE nowa opłata mocowa wspiera przede wszystkim tradycyjne pozyskiwanie energii.

Jej wprowadzenie związało się z potrzebą zabezpieczenie szczytowego zapotrzebowania na pobór energii elektrycznej przez odbiorców końcowych przyłączonych bezpośrednio do sieci przesyłowej. Zapobieganie niedoborom wytwórczym energii elektrycznej tzw. blackoutom, w szczytowych godzinach zapotrzebowania na moc z sieci ma także wspomóc uelastycznienie sposobu jej pobierania przez odbiorców końcowych.

Poza utrzymywaniem już istniejących, fundusze uzyskane z tytułu opłaty mocowej, mają zostać wykorzystywane także na modernizację czy budowę nowych elektrowni. Długość funkcjonowania opłaty mocowej przewiduje się na około 30 lat, więc należy brać ją pod uwagę w długookresowych planach zużycia energii elektrycznej w firmie.

Nowa opłata mocowa naliczana jest w godzinach 7:00-22:00 w dni robocze. W zależności od systemu funkcjonowania danego przedsiębiorstwa, w standardowy dzień roboczy w tygodniu, może obejmować nawet 2/3 całego czasu pracy firmy. Właśnie ta zmienna jest kluczową przy obliczaniu stawki opłaty mocowej, ponieważ pokrywa czas dwóch z trzech zmian pracy produkcji lub funkcjonowania firmy.

Ustawa o rynku mocy oraz rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska nie przewiduję obecnie zwolnień dla wybranych odbiorców energii. Jedynie godziny, w których obowiązują, pokazują, że funkcjonowanie przedsiębiorstwa poza szczytami w mniejszym stopniu wpłynie na wysokość rachunku. Wskazuje to na fakt, że w modelu poboru energii przez całą dobę na podobnym poziomie nie wpływa się znacznie na wzrost szczytowego zapotrzebowania na moc energii elektrycznej. Jednak to firmy, które pracują lub są w stanie zmienić sposób funkcjonowania przede wszystkim na godziny nocne, będą w mniejszym stopniu dotknięte podwyżką w postaci opłaty mocowej.

Finalne ceny prądu wzrosły dla wszystkich, jednak to firmy odczuwają najmocniej wprowadzenie opłaty mocowej. Dla odbiorców indywidualnych przygotowano stawki ryczałtowe, zgrupowane w 4 progach zużycia energii, w zależności od ilości każdej kWh, jaką pobierają z sieci.

Stawki opłaty mocowej dla odbiorców pobierających energię elektryczną w gospodarstwach domowych, w skali rocznego zużycia energii wyniosą od 22,40 zł do 125,52 zł, w zależności od ilości energii elektrycznej pobranej z sieci. Miesięczne stawki opłaty mocowej netto wynoszą od 1,87 zł do 10,46 zł. Podział dla gospodarstw domowych kształtuje się w przedziałach:

zużywające rocznie do 500 kWh, zapłacą 1,87 zł miesięcznie;
pobierające rocznie od 500 kWh do 1200 kWh, zapłacą 4,48 zł miesięcznie;
zużywające rocznie powyżej 1200 kWh do 2800 kWh, zapłacą 7,47 zł miesięcznie;
zużywające rocznie powyżej 2800 kWh, dopłacą 10,46 zł miesięcznie.

Natomiast odbiorcy biznesowi zapłacą cenę naliczaną za każdą kWh pobraną z sieci. Ich stawka opłaty mocowej wynosi 0,0762 zł/kWh, czyli 76,2 zł/ MWh i obowiązuje w godzinach 7:00 – 22:00.

Podstawową kwestią, która wpływa na rachunek za prąd, jest tryb pracy przedsiębiorstwa. W zależności od prowadzonej działalności opłata mocowa za dystrybucję energii elektrycznej nie będzie jednakowo naliczana na rachunku. Znaczna część firm w naszym kraju pracuje w systemie zmianowym produkcji. W zależności od ilości zmian oraz tego, czy następują w dzień, czy obejmują całą dobę, opłata mocowa może dotyczyć od kilku do kilkunastu godzin pracy dziennie.

Aby dowiedzieć się, jaka będzie wysokości opłaty mocowej dla naszej firmy, należy w pierwszej kolejności określić ilość godzin pracy przedsiębiorstwa w przedziale godzin 7:00 -22:00. Ważne jest także czy Twoja firma pracuje 5 czy 7 dni w tygodniu, ponieważ opłata mocowa nie jest naliczana w czasie dni ustawowo wolnych od pracy, jedynie w dni robocze. Te zmienne mają bezpośrednie przełożenie na to ile procent dziennego, a więc i miesięcznego, zużycia energii elektrycznej zostanie obłożone opłatą mocową.

Jeżeli przedsiębiorstwo zużywa prąd w ciągu całej doby, to ilość MWh pobranych w ciągu 16 godzin od 7:00 do 21:59 będzie objęte opłatą mocową. 16 godzin stanowi 66% dobowego zużycia energii. Wartość pobranych MWh z każdego dnia od poniedziałku do piątku w tym przedziale czasowym należy pomnożyć przez stawkę 76.2, aby zobaczyć całościowy koszt opłaty mocowej w skali miesiąca.

Jeżeli firma stosuje trzyzmianowy tryb pracy, to opłata mocowa pokryje szacunkowo między 50 a 70% całego czasu poboru energii elektrycznej z sieci. Przy dwuzmianowym funkcjonowaniu będzie to jeszcze większa część, wahająca się między 70 a 80%.

Przykład firmy z branży produkcyjnej pokazuje, że w ich przypadku energia elektryczna pobierana jest przez całą dobę, a największe zużycie mieści się w godzinach od 5:00 do 19:00. Dokładne rozłożenie poboru wskazuje pomarańczowa linia. Zielone pole wskazuje czas, w którym doliczana jest opłata mocowa.
Widzimy, że 66,6% czasu pracy przedsiębiorstwa w ciągu doby generuje część sumy z widocznej na rachunku opłaty mocowej.

Wykres wskazuje dodatkowo opłacalność instalacji fotowoltaicznej, dzięki której opłata mocowa może zostać zminimalizowana.

Od momentu wprowadzenia nowej opłaty mocowej na fakturach widnieje odpowiednia pozycja. Opłata mocowa jest doliczana do opłaty taryfowej w sekcji dystrybucji i przesyłania energii z sieci. Pokazuje nam, ile zużyliśmy MWh w godzinach przypadających na szczytowe oraz jaka jest za nie należność miesięczna. W zależności od taryfy, z której korzysta firma, na fakturze widnieją pola wskazujące ilość energii elektrycznej pobranej z sieci w szczycie przedpołudniowym, szczycie popołudniowym oraz w pozostałe godziny doby. W zależności od zapotrzebowania na moc z sieci pobieraną przez naszą firmę w wybranych godzinach opłata mocowa będzie większa lub mniej dotkliwa.

Dzięki porównaniu ilości zużytych MWh podanych na fakturze a danych z podziałem na szczyty zapotrzebowania mocy i pozostałe godziny jesteśmy w stanie zobaczyć, ile procentowo wynosi nasze miesięczna zużycie w czasie z doliczaną opłatą mocową a ile bez.

Szukasz sposobu, żeby obniżyć rachunki za prąd w firmie? Chcesz obniżyć koszty opłaty mocowej. Najlepszym wyjściem jest przejście na produkcję własnego prądu, z wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii.

Instalacja paneli fotowoltaicznych to nowoczesny sposób uniezależnienia się od kolejnych wzrostów cen energii elektrycznej oraz ewentualnych problemów z dostawami energii tradycyjną siecią przesyłową, szczególnie w czasie szczytowego zapotrzebowania na moc. Pik produkcji energii z fotowoltaiki idealnie pokrywa się z godzinami obowiązywania opłaty mocowej.

Decyzja ta nie musi wiązać się z wysokim wydatkiem własnych funduszy na starcie. W Luneos oferujemy usługę w formie abonamentu, z gwarancją stałej, miesięcznej kwoty przez cały okres trwania umowy. Generowanie własnej energii elektrycznej to pewność pozyskiwania oszczędności już od pierwszego dnia działania paneli fotowoltaicznych.