Net metering a produkcja własnej energii w sklepie spożywczym

Przedsiębiorstwo, które decyduje się na korzystanie z odnawialnych źródeł energii, najczęściej produkuje prąd wyłącznie na własne potrzeby. Tym samym odnosi wiele korzyści przez cały okres użytkowania instalacji fotowoltaicznej. Zdarza się jednak, że ilość wyprodukowanej energii znacznie przewyższa zapotrzebowanie firmy w danym momencie. Dlatego warto skorzystać z opcji jej magazynowania. Z takim działaniem nierozerwalnie związany jest net metering. Zobacz, na czym polega i jakie zmiany net meteringu zaplanowane są w najbliższym czasie.

Dobrze zaprojektowana instalacja fotowoltaiczna produkuje energię wydajnie i efektywnie. Często na tyle, że w całości pokrywa potrzeby danego przedsiębiorstwa, a nawet generuje nadwyżkę energii elektrycznej. Co w takiej sytuacji może zrobić firma, aby jeszcze bardziej zmaksymalizować zyski z własnej produkcji prądu?

Przedsiębiorca może oddać nadwyżkę wyprodukowanej przez siebie energii elektrycznej do sieci elektroenergetycznej. Tym samym producent własnego prądu z odnawialnych źródeł energii może odnieść korzyści w przyszłości – w momencie, w którym jego instalacja fotowoltaiczna nie będzie pracowała wydajnie np. z powodu zachmurzenia, pobierze energię z sieci, którą wcześniej do niej dostarczył.

Oddanie energii do sieci jest formą jej magazynowania. Oczywiście w niedosłownym znaczeniu – prąd nie może być fizycznie przechowywany. Istnieje jednak możliwość skorzystania z energii elektrycznej z sieci, gdy zajdzie taka potrzeba. Odbywa się to na zasadzie net meteringu. Mimo przestoju we własnej produkcji kW, przedsiębiorstwo nadal nie ponosi kosztów związanych z poborem prądu.

Net metering to zasada rozliczania się za energię elektryczną przez przedsiębiorstwa (lub osoby fizyczne), które produkują prąd z odnawialnych źródeł energii i przekazują jego część do zakładu energetycznego. Odbywa się to w półrocznych cyklach.

Zgodnie z zasadą net meteringu dochodzi do zbilansowania:

ilości wyprodukowanej energii elektrycznej dzięki panelom fotowoltaicznym,
ilości pobranej energii z sieci.

Zdarza się, że instalacja nie produkuje wystarczającej ilości energii, a zapotrzebowanie nie maleje. Jest to całkowicie naturalne w warunkach Polski, gdzie nasłonecznienie na danym terenie nie jest stałe. Skorzystanie z net meteringu pozwala zaoszczędzić pieniądze w takiej sytuacji.

To, ile energii elektrycznej może odebrać prosument zależy od wielkości instalacji fotowoltaicznej. Właściciele małych PV o mocy do 10 kWp mają prawo odebrania 80% tego, co oddali do sieci. W praktyce oznacza to, że ponoszą tylko 20% kosztów związanych z pobraniem 1 kWh energii elektrycznej.

Inaczej sytuacja przedstawia się dla właścicieli większych instalacji fotowoltaicznych, czyli takich o mocy od 10 do 50 kWp (większe nie mogą być rozliczane na zasadzie net meteringu). Mogą oni odebrać 70% tego, co oddali do sieci. Może to wydawać się mniej korzystne, jednak trzeba pamiętać, że nie jest to jedyny wyznacznik tego, jaka jest rentowność fotowoltaiki.

Skąd wiadomo, jaka ilość energii została oddana, a jaka odebrana? Zdecydowanie się na net metering oznacza, że zakład energetyczny instaluje licznik dwukierunkowy w danym przedsiębiorstwie. Dzięki temu można kontrolować oba parametry i przewidzieć koszty.

Podsumowując, zasada rozliczania się z zakładem energetycznym przedstawia się następująco:

1:0,8 dla instalacji poniżej 10 kWp,
1:0,7 dla instalacji powyżej 10 kWp.

Rozliczenia odbywają się co 6 miesięcy.

Z net meteringu może skorzystać każdy właściciel instalacji fotowoltaicznej. Głównym warunkiem jest to, że jej moc nie może przekraczać 50 kWp. Takie zasady zostały wdrożone w 2019 roku. Wcześniej firmy nie miały możliwości oddawania nadwyżki energii w zamian za możliwość odebrania jej w przyszłości.

Nie każdy przedsiębiorca, który posiada instalację fotowoltaiczną, skorzysta z tego typu możliwości magazynowania prądu. Wszystko zależy od ilości energii wyprodukowanej i potrzeb danej firmy. Nie jest rzadkim zjawiskiem to, że produkcja pokrywa wyłącznie własne zapotrzebowanie. Czy to oznacza, że fotowoltaika jest w tej sytuacji nieopłacalna? Nie. Firma nadal odnosi duże korzyści z tego tytułu.

Warto też pamiętać, że nadwyżka energii elektrycznej nie jest obecna przez cały czas użytkowania instalacji fotowoltaicznej. W przypadku firm taką sytuację obserwuje się głównie w miesiącach z dużym nasłonecznieniem. Wiele jednak zależy od profilu przedsiębiorstwa, zapotrzebowania na prąd i wielu innych czynników, które muszą być wzięte pod uwagę już na etapie wstępnego planowania instalacji fotowoltaicznych. Już wtedy można ustalić, czy dane przedsiębiorstwo może działać na zasadzie bycia prosumentem.

Rząd zapowiada wprowadzenie w 2022 roku zmian dotyczących net meteringu, de facto kończąc ten sposób rozliczania. Po zmianach prosument nie będzie mógł w razie potrzeby pobrać mocy rozliczając ją jako energię wcześniej oddaną do sieci.

Według zapowiadanych zasad nadwyżka energii elektrycznej będzie od razu sprzedawana po ustalonej cenie, a w razie potrzeby poboru dodatkowego prądu, przedsiębiorca będzie musiał za to zapłacić. Niestety, szacuje się, że stawki na dodatkową energię będą kilkukrotnie wyższe, niż te po której własna nadwyżka została sprzedana.

Ze względu na te zmiany dobór odpowiedniej mocy instalacji fotowoltaicznej zyskuje jeszcze większe znaczenie. Instalacja powinna zapewniać zapotrzebowanie własne i nie produkować niepotrzebnej nadwyżki, której sprzedaż niedługo nie będzie się po prostu opłacać.

Inwestycja w fotowoltaikę coraz częściej przenosi się także do branży spożywczej. Już teraz wiele marketów w Polsce decyduje się na zainstalowanie paneli fotowoltaicznych na użytkowanych przez siebie budynkach. Jest to sposób na odniesienie licznych korzyści. Nie tylko finansowych, ale też wizerunkowych.

Zużycie prądu w marketach jest duże. Energia zużywana jest właściwie bez przerwy – również w nocy i dni, w których sklep jest zamknięty dla klientów. W budynku znajduje się kilkanaście lodówek i zamrażarek. Do tego trzeba doliczyć wentylatory, klimatyzatory, ogrzewanie, oświetlenie i pozostały sprzęt. Koszty, które ponosi przedsiębiorca są ogromne. I niestety, zwiększają się z roku na rok ze względu na podwyżki cen prądu.

Więcej informacji na temat Dlaczego ceny energii rosną znajdują się pod tym artykułem: Ślad węglowy a Twoja firma. Co wpływa na cenę energii i dlaczego będzie rosła?

Decydując się na fotowoltaikę, można obniżyć koszty związane z poborem energii z sieci. Przy dobrze zaprojektowanej instalacji obserwuje się pokrycie zapotrzebowania przedsiębiorstwa w całości. Oszczędności, które można w ten sposób wygenerować są znaczące. Nie trzeba też martwić się podwyżkami cen prądu. Szybko zwracają się też koszty inwestycji (zwłaszcza przy abonamencie, ponieważ są one stałe).

Posiadanie własnego źródła produkującego energię elektryczną zapewnia także niezależność od częstych zmian rozliczeń i nowych podatków, takich jak np. opłata mocowa. Dodatkowa opłata, wprowadzona w styczniu 2021 roku dotyka wiele firm, szczególnie tych, które pracują w systemie zmianowym lub korzystają z poboru prądu przez całą dobę. Produkując energię na własne potrzeby zapewniona jest dostępność mocy, za którą nie trzeba dodatkowo płacić bez względu na porę dnia w której jest użytkowana. Więcej na temat opłaty mocowej przeczytasz w naszym artykule.

Trzeba także pamiętać, że „darmowa” energia to nie jedyna korzyść dla sklepu wielkopowierzchniowego. Zmniejszenie poboru prądu z konwencjonalnych źródeł jest korzystne dla środowiska. Klienci coraz częściej zwracają uwagę czy sklep, w którym kupują jest proekologiczny. Często jest to decydujący czynnik przy dokonaniu wyboru, gdzie zostawić swoje pieniądze i czyj biznes wspierać.

Sklepy spożywcze mają dobre warunki na panele fotowoltaiczne. Budynki, w których się znajdują są duże, jednopiętrowe (ale wysokie) i mają płaskie dachy (lub delikatnie nachylone). Pozwala to na bezproblemowy montaż. Dodatkowo taka instalacja zwykle jest w całości nasłoneczniona. Markety są otoczone terenem bez wysokich budynków, drzew i kominów (zwykle jest to parking oraz miejsce do przyjmowania towarów). Idealne warunki dla działania systemu modułów PV.

Przedsiębiorca może liczyć na wygenerowanie oszczędności z produkcji własnego prądu. Po wprowadzeniu omawianych powyżej zmian posiadanie instalacji fotowoltaicznej nadal przynosi wiele korzyści. Aby był to jak najbardziej opłacalny projekt należy dobrze obliczyć zapotrzebowanie i zainstalować dobrze wyskalowaną instalację.

Źle dopasowana moc instalacji, rozmieszczenie i układ systemu paneli PV mogą spowodować, że dany sklep wielkopowierzchniowy nie tylko nie wyprodukuje nadwyżki prądu, ale nie pokryje też własnego zapotrzebowania. Dobry projekt powinien uwzględniać też degradację modułów PV – trzeba pamiętać, że nie będą one tak samo wydajne przez cały okres użytkowania. Tutaj można być spokojnym – moduły PV od sprawdzonych producentów z Tier 1 mają deklarowaną produktywność minimum 25 lat.

Na opłacalność instalacji ma wpływ wiele czynników. Nie jest to tylko możliwość odbierania zmagazynowanej energii z sieci. Przedsiębiorca musi pamiętać, że ważne są też:

moc modułów,
liczba modułów,
warunki indywidualne firmy,
parametry techniczne całej instalacji,
ukryte koszty użytkowania instalacji (serwis, ubezpieczenie, wymiana elementów, które się zużywają).

Nie można zapomnieć o formie finansowania instalacji fotowoltaicznych dla sklepu wielkopowierzchniowego. Dla przedsiębiorstw, które nie mogą pozwolić sobie na wykorzystanie środków własnych, bardzo korzystnym rozwiązaniem jest abonament

Finansowanie paneli fotowoltaicznych abonamentem jest jedną z najbardziej opłacalnych form dla wielu przedsiębiorców. Usługa tego typu działa na zasadzie Vendor Finance. Jej zasady mogą nieco przypominać pożyczkę. Z tą różnicą, że firma nie ponosi żadnych kosztów początkowych i nie musi liczyć się ze wzrostem opłat w okresie trwania umowy.

Przedsiębiorca, który decyduje się na abonament, podpisuje umowę z jednym partnerem. Jest ona prosta i przejrzysta. W jej ramach otrzymuje komponenty z Tier 1 od sprawdzonych i pewnych dostawców jak JASolar, Jinergy, SolarEdge. Dzięki temu nie tylko maleje ryzyko awarii, ale także nie ma obaw o możliwość egzekwowania gwarancji nawet po kilku latach.

W Luneos naszym partnerem jest Susi Partners. Dlaczego zdecydowaliśmy się na taką współpracę? W dzisiejszej sytuacji ciągłego zagrożenia kolejnym lockdownem firmy nie powinny pozbywać się poduszki finansować. Dlatego w 100% finansujemy projekt fotowoltaiki Klienta, aby nie pozbywał się rezerw finansowych lub zainwestował środki w inne projekty w firmie.

Właściciele sklepów wielkopowierzchniowych zwykle rozważają finansowanie fotowoltaiki leasingiem. Powinni jednak zawsze wziąć pod uwagę, że wówczas:

potrzebny jest wkład własny,
rata kredytu nie jest stała i zależy od WIBOR,
procedura uzyskania leasingu trwa kilka tygodni,
umowa leasingu jest skomplikowana i wymaga dodatkowych dokumentów potwierdzających możliwości finansowe firmy,
obecnie banki niechętnie udzielają nowych leasingów,
na koniec przedsiębiorcę czeka wysoki koszt wykupu.

Abonament nie wymaga żadnej inwestycji środków własnych. Wykup systemu PV na koniec umowy to tylko 1 zł za moduł. Ponadto rata jest stała przez cały czas trwania umowy i uwzględnia ona wszystkie koszty dodatkowe jak np. ubezpieczenie instalacji oraz serwis. Umowa jest prosta i wymaga jedynie dostarczenie scorigu finansowego. Abonament fotowoltaiki przygotowuje firmę na podwyżki cen energii, zwłaszcza gdy przedsiębiorca nie dysponuje własnymi środkami finansowymi.