Dlaczego planując budżet firmy, powinieneś wziąć pod uwagę przyszłe ceny energii elektrycznej?

Dane pokazują, że cena energii elektrycznej w Polsce za 1 kWh na przestrzeni ostatnich 20 lat systematycznie rośnie. Jednak to, co stało się pod koniec 2020 roku wstrząsnęło rynkiem energetycznym. Cena rynkowa za 1 MWh przekroczyła 300 zł. Niestety, parametr ten nie uległ obniżeniu w kolejnych miesiącach. Przeciwnie – cały czas obserwowany jest jego wzrost. Co więcej w Polsce jest on najwyższy ze wszystkich państw Unii Europejskiej.

Eksperci są zgodni, że w najbliższych latach cena będzie rosła. Głównie za sprawą konieczności wykupienia praw do emisji dwutlenku węgla. Generowane z tego tytułu koszty są znaczne – głównie ze względu na to, że w Polsce wciąż przeważają konwencjonalne źródła energii. Nasz kraj znajduje się dopiero na początku drogi zwiększenia wykorzystania OZE, a tym samym zmniejszenia emisji CO2.

Wzrost ceny energii, a tym samym wyższe rachunki za zużycie prądu dla przedsiębiorstw w ostatnim czasie, są ściśle skorelowane z koniecznością zakupu uprawnień do emisji CO2. Od 2020 roku kraje Unii Europejskiej nie otrzymują już darmowych uprawnień, które do tej pory pokrywały część emisji największych polskich producentów prądu.

Dzisiaj każdy producent musi uprawnienia kupić. Tona kosztuje obecnie 60 euro. Dla porównania – jeszcze rok temu było to zaledwie 25 euro. Taka podwyżka jest szczególnie bolesna, biorąc pod uwagę fakt, że w Polsce ponad 76% energii pochodzi z węgla. Szacuje się, że w 2020 roku wygenerowało to 96 milionów ton CO2.

Wzrost cen prądu w istotnej mierze zależy od opłat związanych z emisją dwutlenku węgla (są to tzw. koszty środowiskowe, które ustala i reguluje Unia Europejska). Jednak nie jest to jedyny czynnik. Wiele zależy też od kosztów związanych z wydobyciem, zakupem, transportem oraz przetworzeniem surowca na energię. W Polsce nadal większość energii elektrycznej pochodzi z węgla (kamiennego i brunatnego), ale istotne są też gaz ziemny i ropa naftowa. Wzrost cen tych drugich również wpływa na cenę energii.

Istotne jest też zapotrzebowanie na energię elektryczną. Wzrost popytu zawsze idzie w parze ze wzrostem ceny. Jest to związane z koniecznością zakupu energii, co często jest drogie. Ostatecznie jednak koszty poniosą odbiorcy. Niestety, jest to obecnie jedyny sposób na to, aby uniknąć przerw i ubytków mocy – zwłaszcza w okresie letnim.

Na odbiorców przerzucane są też koszty inwestycji, których podejmują się dostawcy energii elektrycznej. Są to m.in. mniej emisyjne bloki węglowe. Jednak brak modernizacji jest również kosztowny. Korzystanie ze starych technologii także wiąże się z ponoszeniem większych kosztów przez dostawcę energii (chociażby ze względu na dużą emisję dwutlenku węgla), na czym ostatecznie traci odbiorca.

Często pomijanym czynnikiem w rozważaniach nad tym, co wpływa na wzrost cen prądu, jest kurs wymiany walut. Polska kupuje energię m.in. w Niemczech i Szwecji. Tymczasem niepewna sytuacja gospodarcza na świecie oraz rosnąca inflacja mogą spowodować osłabienie się złotego, a tym samym konieczność poniesienia wyższych kosztów związanych z zakupem energii, co ostatecznie wpłynie na wysokość opłat za prąd w przedsiębiorstwach i gospodarstwach domowych.

Bardzo ważnym czynnikiem, który wpłynął na wzrost ceny energii nawet o 10–15% jest opłata mocowa. Zmiana wysokości jej stawki została wprowadzona na początku 2021 roku. Jej obecność odczuły wszystkie przedsiębiorstwa – bez względu na branżę oraz to, jaki rodzaj umowy posiadały z dostawcą energii elektrycznej.

Opłata mocowa ma zapewnić tzw. bezpieczeństwo energetyczne przez rozbudowę zielonych źródeł energii, czyli zagwarantować stałe dostawy prądu, które nie są niczym zakłócone. Dotyczy to momentów, w których sieć jest nadmiernie obciążona – zapotrzebowanie odbiorców przewyższa produkcję. W przypadku przedsiębiorców jest ona stała. Dolicza się ją do energii czynnej pobieranej z sieci w godzinach 7–22 w dni robocze. W 2021 roku opłata mocowa wynosi 72,6 zł/MWh – co jest niemal dwukrotnie wyższą kwotą niż zakładały wszystkie analizy. Jedynym sposobem na jej zmniejszenie jest własna produkcja energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii.

Koszty funkcjonowania przedsiębiorstwa będą rosły z roku na rok. Uwzględnienie tych zmian jest konieczne w planowaniu budżetu firmy. Warto pamiętać, że dostawca energii elektrycznej gwarantuje cenę tylko za dany okres – wszystkie umowy są zawierane tylko na określony czas. Z tego powodu przedsiębiorca, który obecnie płaci 250 zł/MWh w przyszłym roku – po zawarciu nowej umowy – zapłaci już 600 zł/MWh. Z punktu widzenia budżetu jest to drastyczna zmiana.

Podwyżki cen energii nie są korzystne dla przedsiębiorcy nie tylko ze względu na wysokie koszty i konieczność ostrożnego planowania budżetu. Mają one istotny wpływ na osiągane wyniki. Dotyczy to głównie tych firm, które są bardzo energochłonne ze względu na profil działalności. Modele pokazują, że EBIDTA (istotny czynnik używany do określenia rentowności przedsiębiorstwa) ze względu na wzrost ceny energii elektrycznej może odnotować spadek nawet o 14–15%.

Skąd wiadomo, jaka ilość energii została oddana, a jaka odebrana? Zdecydowanie się na net metering oznacza, że zakład energetyczny instaluje licznik dwukierunkowy w danym przedsiębiorstwie. Dzięki temu można kontrolować oba parametry i przewidzieć koszty.

Podsumowując, zasada rozliczania się z zakładem energetycznym przedstawia się następująco:

1:0,8 dla instalacji poniżej 10 kWp,
1:0,7 dla instalacji powyżej 10 kWp.

Rozliczenia odbywają się co 6 miesięcy.

Wzrost ceny energii elektrycznej jest nieunikniony. Opinie ekspertów wynikające z analizy rynków energetycznych jednoznacznie wskazują na to, że trend ten utrzyma się w najbliższym czasie. Dlatego jedynym sposobem na rozwiązanie problemu – czyli zmniejszenie kosztów – jest transformacja energetyczna w firmie i korzystanie z OZE. Można zaobserwować, że wiele przedsiębiorstw już podjęło stosowne działania w tym zakresie. Stało się to widoczne zwłaszcza w ostatnich 6 miesiącach. Pod koniec stycznia moc zainstalowanych PV w Polsce była o 250.3% wyższa niż w roku poprzednim.

Ważnym działaniem, które pozwala uniknąć podwyżki cen za prąd w kolejnych latach, jest własna produkcja energii elektrycznej. OZE sprawdzają się nie tylko w dużych przedsiębiorstwach. Potencjał PV bardzo dobrze wykorzystują również średnie i małe firmy.

Produkcja własnej energii elektrycznej z instalacji PV jest tańsza i bardziej opłacalna. Bardzo duże firmy pokrywają aż 20–30% swojego zapotrzebowania na prąd. W skali roku pozwala to na wygenerowanie istotnych oszczędności dla budżetu. W przypadku małych przedsiębiorstw często udaje się uzyskać nawet 90% pokrycia (przy dobrze wykonanym projekcie technicznym). Ponadto OZE są przyjazne dla środowiska, co ma ogromne znaczenie przy obecnych dążeniach do zmniejszenia śladu węglowego i presji ESG.

Dachowe lub gruntowe PV mogą być finansowane na kilka sposobów. Tutaj warto pamiętać, że nie wszystkie z nich są dobre dla budżetu firmy, ponieważ koszty związane z finansowaniem nie są stałe. Dlatego przedsiębiorstwo powinno dążyć do znalezienia rozwiązania stabilnego. Jest nim m.in. finansowanie PV abonamentem, które zapewnia stałą ratę przez cały czas trwania umowy (dla porównania – w przypadku kredytu lub leasingu rata nie jest stała ze względu na zależność od WIBOR) i nie wiąże się z żadnymi ukrytymi kosztami. Stała opłata jest niezwykle istotna dla procesu planowania budżetu.

Instalacje PV to nie jedyne rozwiązanie, które może wdrożyć przedsiębiorstwo, aby zmniejszyć zużycie energii elektrycznej, a tym samym koszty z tym związane. Wskazana jest też modernizacja oświetlenia LED. Taki krok pozwala wygenerować oszczędności rzędu 70–80%.

Dzięki Luneos transformacja energetyczna w firmie nie jest trudna i nie wiąże się z dodatkowymi kosztami. Oferujemy szereg rozwiązań, które pozwalają przedsiębiorstwom na zmniejszenie emisji dwutlenku węgla oraz obniżenie kosztów związanych z poborem energii elektrycznej. Nasza oferta skierowana jest zarówno do dużych, jak i małych firm, które szukają sprawdzonych i pewnych rozwiązań energetycznych.

Tym, co nas wyróżnia, jest usługa abonamentu, a tym samym brak konieczności inwestowania środków własnych i stała miesięczna rata, która nie jest zależna od WIBOR. Cały nasz portfel rozwiązań opieramy na współpracy z zaufanymi partnerami i dostawcami nowoczesnych rozwiązań. Oszczędności w firmie zaczynają się już od pierwszego dnia od podjęcia współpracy z Luneos.